Controle van aangiften inkomstenbelasting particulieren

• Conclusies
• Aanbevelingen
• Reactie staatssecretaris

De Algemene Rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar de controle van de aangiften van inkomstenbelasting particulieren. Omdat het niet mogelijk is om alle aangiften (jaarlijks zo'n 6,5 miljoen) handmatig te controleren, hanteert de Belastingdienst een risicogerichte aanpak. Voor de aangiften van inkomstenbelasting particulieren over 2003 zijn wij nagegaan of deze aanpak ertoe leidt dat belastingplichtigen in gelijke gevallen op dezelfde manier worden behandeld (rechtsgelijke behandeling). Daarnaast hebben we onderzocht of de Belastingdienst door de uitvoering van het controlebeleid optimale belastingontvangsten kan waarborgen.

Wij hebben in ons onderzoek geprobeerd de controle van een aantal risicovolle aangiften te reconstrueren. Hiervoor hebben wij een steekproef genomen van 433 uit de ruim 900.000 risicovolle aangiften over belastingjaar 2003. De Belastingdienst controleerde deze aangiften tussen oktober 2004 en september 2005. Wij voerden ons onderzoek naar die controle uit van september 2005 tot februari 2006.

De uitkomsten van dit onderzoek zijn ook meegenomen in de oordeelsvorming in ons Rapport bij het Jaarverslag 2005; Ministerie van Financiën (IXB), dat op 17 mei 2006 is verschenen.

Conclusies

Door onvoldoende centrale aansturing van de belastingkantoren zijn er verschillen ontstaan in de wijze waarop kantoren de aangiften over 2003 hebben gecontroleerd. Door deze verschillen kan de Belastingdienst de rechtsgelijke behandeling van belastingplichtigen niet waarborgen.

Daarnaast voldoet de vastlegging van controles in veel gevallen niet aan de eisen die de Belastingdienst daar zelf aan stelt. Hierdoor heeft de dienst onvoldoende inzicht in de kwaliteit van de uitvoering van de controles. Omdat de Belastingdienst in veel gevallen niet na kan gaan hoe de controles zijn uitgevoerd weet de dienst niet zeker of ze geen belastingontvangsten zijn misgelopen.

Aanbevelingen

In ons rapport bevelen wij de staatssecretaris van Financiën aan om de centrale aansturing van de aangiftecontrole te versterken door meer aandacht te besteden aan het tijdig en eenduidig communiceren van beleidsbeslissingen. Daarnaast zou de staatssecretaris ervoor moeten zorgen dat de vastlegging van de controles sterk verbetert en dat de vastleggingseisen worden nageleefd.

Reactie staatssecretaris

De staatssecretaris van Financiën heeft op 3 mei 2006 gereageerd op het onderzoek. Hij heeft laten weten de conclusies van het rapport op hoofdlijnen te delen. Verder zegt hij toe de aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer op te zullen volgen en de uitkomsten van het onderzoek te zullen gebruiken voor het versterken van de controleaanpak bij andere activiteiten van de Belastingdienst.