Lessen uit ICT-projecten bij de overheid; Deel B

De Algemene Rekenkamer heeft op 1 juli 2008 het definitieve rapport Lessen uit ICT-projecten bij de overheid: Deel B gepubliceerd.

In dit definitieve rapport is de reactie van de coördinerend minister verwerkt en gaat de Algemene Rekenkamer in het nawoord in op de aangekondigde kabinetsmaatregelen. Zo vindt de Algemene Rekenkamer het een goede zaak dat de coördinerend minister de kostensoorten voor ICT-projecten gaat definiëren. Een jaarlijkse rapportage via de coördinerend minister van Binnenlandse Zaken acht de Algemene Rekenkamer minder gelukkig. Een jaarlijks overzicht in het jaarverslag van elke minister zou meer bijdragen aan een rijksbreed leerproces. Verder is nog niet duidelijk hoe omgegaan wordt met ICT-projecten die buiten de volledige verantwoordelijkheid van een minister vallen.

ICT-projecten bij de overheid blijken veel duurder te worden dan gedacht, vragen meer tijd dan gepland of leveren niet het gewenste resultaat op. Dat is ernstig, omdat met ICT-projecten van de overheid vaak veel publiek geld is gemoeid. Bovendien zijn de gevolgen van in meer of mindere mate mislukte projecten vaak groot en maatschappelijk onaangenaam.

Op 29 november 2007 publiceerden we Lessen uit ICT-projecten bij de overheid, Deel A (Algemene Rekenkamer, 2007a).

Conclusie

De belangrijkste oorzaak voor het (deels) mislukken van ICT-projecten die uit het eerste deel van het onderzoek naar voren kwam, was dat ICT-projecten van de overheid vaak te ambitieus en te complex worden door de combinatie van politieke, organisatorische en technische factoren. Bij deze te complexe projecten is er geen balans tussen ambitie, beschikbare mensen, middelen en tijd.

Om te komen tot realistische ambities en tot grip op ICT-projecten is goede besturing nodig. Deze besturing dient geprofessionaliseerd te worden om een volwaardige gesprekspartner te kunnen zijn in het krachtenveld zoals dat beschreven is in Deel A. Een minimale set aan informatie is nodig om zicht te krijgen op de voortgang van een ICT-project en om het project te kunnen sturen. Uit ons onderzoek blijkt verder dat de besturing van informatievoorziening uiteenlopend kan worden ingericht, variërend van organisatie tot organisatie en van project tot project.

Aanbevelingen

De volgende aanbevelingen kunnen volgens ons relatief snel worden opgepakt:

• Algemene aanbevelingen aan de ministers:

- Zorg voor betrouwbare gegevens over tijd, omvang, beschikbare mensen en kosten.

- Maak afspraken met de Tweede Kamer over de 'minimale set' gegevens die de Tweede Kamer nodig heeft voor een gefundeerde besluitvorming, zowel voorafgaand als tijdens het project.

- Richt portfoliobeheer in.

- Probeer te leren van de ervaringen van anderen.

Aanbeveling aan de minister van BZK: onderzoek hoe het van elkaar leren kan worden bevorderd.

Stand van zaken

Het definitieve rapport is op 1 juli 2008 aangeboden aan de Tweede Kamer.