Immigratie- en Naturalisatiedienst; Terugblik 2010

Gepubliceerd op: 25 maart 2010

In september 2005 publiceerden wij ons rapport Immigratie- en Naturalisatiedienst.
Op verzoek van de toenmalige minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie voerden wij een onderzoek uit naar het primaire proces bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), toegespitst op de reguliere toelating van vreemdelingen. Het onderzoek richtte zich ook op de relatie tussen leges en efficiëntie bij de IND.

Het terugblikonderzoek dat wij in 2010 publiceren geeft de stand van zaken bij de IND weer in 2009: in hoeverre heeft de IND onze aanbevelingen uit 2005 opgevolgd en wat is het effect ervan?
We concluderen dat de IND gebruik heeft gemaakt van al onze aanbevelingen en invulling heeft gegeven aan alle in de kabinetsreactie op ons onderzoek aangekondigde maatregelen.
Het functioneren van de IND is hierdoor verbeterd, maar nog niet alle door de IND met de maatregelen beoogde doelstellingen zijn bereikt.

Rapport Immigratie- en Naturalisatiedienst; Terugblik 2010 PDF, 417 kB

Conclusies

De IND heeft sinds 2005 onder andere door twinning met de Sociale Verzekeringsbank veel in gang gezet en verbeteringen in de bedrijfsvoering doorgevoerd.

De belangrijkste gerealiseerde verbeteringen zijn:

De behandeltijden van de aanvragen voor reguliere verblijfsvergunningen blijven binnen de wettelijke termijn.
Het aantal schakels in de keten is teruggebracht en er is een besturingsmodel voor de keten ontwikkeld.
Met het nieuwe processysteem INDIGO* is zicht ontstaan op een efficiënter productieproces en betere informatievoorziening daarover.
De klantgerichtheid is meer centraal komen te staan waardoor de telefonische bereikbaarheid verbeterd is, het aantal klachten aanzienlijk is afgenomen en de klanttevredenheid is gestegen.

Tegelijkertijd signaleren wij ook een aantal risico’s en knelpunten dat nog niet is opgelost:

De IND handelde in 2009 de meeste bezwaarschriften niet binnen de wettelijke termijn af.
De afspraken met de ketenpartners zijn nog niet voldoende geconcretiseerd en uitgewerkt om ongewenste toelating of voortgezet verblijf, zoveel mogelijk te voorkomen.
Door beleidsintensiveringen en kwaliteitsverbeteringen zijn budgettaire problemen bij de IND ontstaan. Tevens is de kostendekkendheid van de leges teruggelopen van 69 naar 37,4%.
Hoewel de IND, ondanks een stagnatie bij de ontwikkeling van het nieuwe proces- en informatiesysteem INDIGO in 2009, aangeeft de planning voor het doorvoeren van INDIGO te zullen halen zal dit naar onze mening nog een grote inspanning vergen. Pas na volledige realisatie van INDIGO kunnen de met het systeem beoogde efficiencyverbetering en de verbetering van de informatievoorziening gerealiseerd worden.

* INDIGO staat voor IND go!

Aanbevelingen

De IND heeft de afgelopen vijf jaar veel bereikt. Niettemin gaan de ontwikkelingen verder en zijn er risico’s die aandacht vragen.

Wij zijn van mening dat de kans dat visa ten onrechte zijn afgegeven of verlengd, verder dient te worden verkleind. De ketenpartners moeten er samen voor te zorgen dat bestaande risico’s nog beter aan de hand van analyses in beeld worden gebracht. En ketenafspraken moeten consequent worden vastgelegd en in concrete activiteiten vertaald.

Hoewel de IND zijn exploitatie niet geheel uit de leges kan bekostigen, zou de IND met het toegekende budget en de begrote legesinkomsten moeten uitkomen.
Het door de (demissionaire) minister van Justitie aangekondigde voorstel voor een aangepaste lijst van producten en te heffen leges wachten wij af.

Reacties

De demissionaire minster van Justitie heeft 4 maart 20101 gereageerd op ons terugblikonderzoek. Puntsgewijs vatten wij zijn reactie zeer beknopt samen.

Behandeltijden
De IND heeft de keuze gemaakt om zich te richten op tijdige afhandeling van aanvragen. De gemiddelde doorlooptijd van bezwaarzaken zal de IND in 2010 verder terugdringen.

Samenwerking in de keten
De diverse sturingsinstrumenten zullen worden doorontwikkeld.
Er is sprake van concrete en goed uitgewerkte samenwerking in de keten op vele niveaus en in vele vormen. Naast de bestaande ketensamenwerking zal handhaving worden geïntensiveerd.

Leges en kostprijzen
Volledige kostendekkendheid is niet mogelijk. De minister zal echter de kosten en legesfeiten nader bekijken en nog in 2010 een voorstel doen aan de Tweede Kamer.

Twinning met de Sociale Verzekeringsbank
De uitgevoerde twinning is een succesvol en nuttig instrument gebleken.

ICT-ondersteuning van het primaire proces, management- en sturingsinformatie
De ingebruikname van INDIGO begint voor 15 april 2010. De invoering van het elektronische dossier levert al efficiencywinst op. Maar de IND zal nog een grote inspanning moeten leveren om INDIGO door te voeren.

Klantgericht werken en lerend vermogen, klachtenafhandeling
De IND is nu in staat te leren van klachten en zijn dienstverlening is zichtbaar verbeterd.

Signalering en voorkoming van fraude
De IND zal t.z.t. beschikken over een betere informatiepositie (ook in relatie tot ketensystemen) ten aanzien van fraude en misbruik.

Kwaliteit van de werkzaamheden, zorgvuldigheid
De IND heeft naar aanleiding van ons rapport uit 2005 veel verbeteringen doorgevoerd. De ontwikkelde kwaliteitsinstrumenten zullen worden doorontwikkeld in een veranderende organisatie.

Afsluitend
Er is veel gerealiseerd, maar tegelijkertijd zijn er nog genoeg uitdagingen.

Meer informatie

Reactie Justitie

Reactie | 25-03-2010 | PDF, 1932 kb | Immigratie- en Naturalisatiedienst; Terugblik 2010

Aanleiding

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) is de poort van Nederland. Deze organisatie beslist wie wel en wie niet Nederland binnenkomt. De IND werkt aan de veiligheid van Nederland door niet gewenste personen niet toe te laten. Ook heeft het werk van de IND grote invloed op ons concurrentievermogen door het toelaten en aantrekken van migranten.

De IND is een organisatie onder grote politieke druk. Migratie is vaak onderwerp van het maatschappelijk debat. De organisatie heeft naar aanleiding van het onderzoek van de Algemene Rekenkamer uit 2005 veel maatregelen genomen. Nu de IND het ‘Verbeterprogramma IND bij de tijd’ heeft afgerond gaan wij in dit onderzoek na of de maatregelen tot de beoogde verbeteringen hebben geleid.

Stand van zaken

Antwoorden op Kamervragen

Kamervragen | 12-05-2010 | PDF, 1121 kb | Immigratie- en Naturalisatiedienst; Terugblik 2010

Brief van de Algemene Rekenkamer op Kamervragen over het rapport Immigratie- en naturalisatiedienst, Terugblik 2010.
Antwoorden van de minister van Justitie over het raport Immigratie- en naturalisatiedienst - Terugblik 2010

Kamerbrief | 10-05-2010
Vier terugblikrapporten over zorgleerlingen, IND, Kustwacht en subsidieregelingen groene energie

Persbericht | 25-03-2010 | Functioneren Kustwacht Nederland; Terugblik 2010, Zorgleerlingen in het primair en voortgezet onderwijs; Terugblik 2010, Subsidieregelingen duurzame energieproductie (MEP en SDE); Terugblik 2010, Immigratie- en Naturalisatiedienst; Terugblik 2010

Traditiegetrouw publiceert de Algemene Rekenkamer tegelijkertijd met het eigen jaarbericht Verslag 2009 ook een aantal zogenoemde Terugblikken. In deze onderzoeken is nagegaan tot welke maatregelen de rijksoverheid is gekomen naar aanleiding van conclusies en aanbevelingen uit eerder onderzoek van de Algemene Rekenkamer. Hieronder toelichting op de terugblikken Functioneren Kustwacht (oorspronkelijk gepubliceerd in april 2005 en maart 2007), Zorgleerlingen in primair en voortgezet onderwijs (uit januari 2005), Subsidieregeling Milieukwaliteit Elektriciteitsproductie (uit mei 2007) en Immigratie- en Naturalisatiedienst (uit september 2005).
Reactie Justitie

Reactie | 25-03-2010 | PDF, 1932 kb | Immigratie- en Naturalisatiedienst; Terugblik 2010
Rapport Immigratie- en naturalisatiedienst. Terugblik 2010

Rapport | 25-03-2010 | PDF, 417 kb | Immigratie- en Naturalisatiedienst; Terugblik 2010, Tips en goede voorbeelden